BAŞBAKANLIĞIN 2006/28 NOLU GENELGESİ

Dünyada, özellikle belge düzeninin ve kontrol mekanizmasının yeterince gelişmemiş olduğu ülkelerde, kayıt dışı ekonominin toplam ekonomi içerisinde büyük bir yer işgal ettiği bilinmektedir. Genel ekonomik dengeler, işsizlik ve toplumsal duyarlılıklar, yabancı kaçak işçi çalıştırılmasının ve kayıt dışı istihdamın önlenmesi amacıyla planlı, koordineli, etkin, sürekli ve tüm kesimlerin katıldığı çalışmaları zorunlu kılmaktadır.

Ülkemizde de kayıt dışı istihdamla mücadele için öncelikle mükellefleri kayıt dışılığa iten nedenlerin iyi belirlenmesi; bu amaçta toplumsal uzlaşma ve hareket birlikteliği sağlanması ve buna uygun politikaların karma olarak uygulanması gerekmektedir.

Ülke ekonomisini ve sosyal hayatı olumsuz etkileyen kayıt dışı istihdamla mücadele ancak halkın, kamu yönetiminin ve sosyal tarafların birlikteliği ile etkin bir şekilde yürütülebilecektir. Bu amaçla, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca hazırlanan "Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) Projesi" genelge ekinde yer almaktadır.

Projede görev alacak kamu kurum ve kuruluşları ile bunlar tarafından yerine getirilecek görevler ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Projenin uygulanması ve sonuçların denetlenmesi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın sorumluluğundadır. Kayıt dışı istihdamla mücadeleyi planlı ve koordineli bir şekilde yönetmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı bünyesinde Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Koordinatörlüğü kurulmuştur.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Projenin icrasını; İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Gümrük Müsteşarlığı ve Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ile koordinasyon halinde ve başta sendikalar ve meslek kuruluşları olmak üzere sosyal taraflar ve diğer sivil toplum kuruluşları ile birlikte yürütecektir. Projenin icrası aşamasında gerek duyulan diğer kuruluşlarla da koordinasyon sağlanacaktır.

Bu çerçevede, il düzeyinde kayıt dışı istihdamın önlenmesine yönelik çalışmaların valilerimizin sorumluluğunda ilgili tüm kuruluşların katkı ve katılımları ile yürütülmesi uygun görülmüştür.

Kayıtlı istihdama geçiş için yapılacak faaliyetlerin ülke düzeyinde başarıya ulaşmasında valiler ve kaymakamların yapacağı çalışmalar ve konuya gösterecekleri duyarlılık, elde edilecek sonuçlar açısından son derece belirleyici olacaktır.

Valilikler özellikle SSK, Bağ-Kur, İŞKUR ve Maliye Bakanlığı il teşkilatlarının kayıt dışı istihdam ile mücadele faaliyetlerini yakınen gözetecek, öncelikle sosyal güvenlik kuruluşlarımız ve bunların denetim birimleri olmak üzere, ilgili tüm il kuruluşlarının koordineli çalışmalarını sağlayacak, genel ve özel kolluk birimlerinin ihtiyaç halinde gerekli desteği vermelerini temin edeceklerdir.

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.

RecepTayyip ERDOĞAN
Başbakan

Sigortasız çalışma
• Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi bir işte çalışıyorsanız, işvereniniz sigortanızı yaptırmaya mecburdur.
İşvereninizin sizi sigortasız çalıştırma hakkı olmadığı gibi bu haktan kendiniz de vazgeçemezsiniz. Sigortasız çalışma konusunda işverenle yapılmış karşılıklı anlaşma hukuken geçersizdir.
• sigortalı olmadan kendinizi ve ailenizi güvence altına alamazsınız!
Bugün sağlığınız yerinde olabilir, risklere göğüs gerebileceğinizi düşünebilirsiniz ama yarınların neler getireceğini kimse bilemez. İş kazası, meslek hastalığı, hastalık, sakatlık, yaşlılık, ölüm... Sigortalı olmak demek bu durumlara karşı tedbiri vaktinde almak demektir. Bu risklere 2000 yılından itibaren "işsizlik" de eklenmiş olup, İşsizlik Sigortası'na prim kesilmektedir.
• Sigortanız işe başladığınız gün başlamalıdır!
Kanunlar, deneme süresinde de sigortanızın yapılmasını şart koşuyor. İşe başladığınızda, çalıştığınızı 30 gün içinde işyerinizin bağlı olduğu sigorta müdürlüğüne mutlaka bildirin. Doldurmanız gereken formu SSK'nın web sitesinden veya sigorta müdürlüğünden temin edebilirsiniz.
• Sigortanızın yapılıp yapılmadığını nasıl anlayacaksınız?
İşveren, işe giriş bildirgesi düzenleyip bunu size imzalatmak zorundadır. Ayrıca sigortalı hizmet listesi veya aylık prim ve hizmet belgesi iş yerinizde siz çalışanların görebileceği bir yerde asılı olmak zorundadır.
• Sigortasız çalıştırıldığınızı anlarsanız...
Hemen işyerinizin bağlı olduğu sigorta müdürlüğüne başvurmalısınız. Sigortasız çalıştırıldığınızı işten ayrıldıktan sonra anlarsanız 5 yıl içinde ilgili mahkemeye başvurmalısınız.
• Sigorta priminiz aldığınız gerçek ücret üzerinden ödenmeli.
Bu sizin yasal hakkınız. Emeklilik aylığının, tüm çalışma yıllarına ait kazanç ortalamasıyla hesaplandığını unutmayın. Primlerinizin yüksek olması iş kazası, meslek hastalığı vb. mağduriyet durumunda alacağınız ödeneğin de yüksek olması demektir.
• Sigortalı olarak çalıştığınız takdirde anneniz, babanız, eşiniz ve çocuklarınız bak sahibi olurlar ve sigortalı olmanın imkânlarından yararlanırlar.
• İster kendi hesabınıza ister işveren hesabına çalışın, sigortanızı yaptırın.
• Sigortalı olmak neden vazgeçilmez bir haktır?
Hastalanmanız, iş kazasına veya meslek hastalığına uğramanız halinde tedaviniz yapılır, sağlık yardımı alırsınız. İş göremez duruma gelmişseniz geçici veya sürekli gelir bağlanır.
• Hastalanmaları halinde eşiniz, çocuklarınız, anne ve babanız da sağlık yardımından yararlanır. Tedaviniz için gereken protez, araç ve gereçleriniz sağlanır, takılır, onarılır veya yenilenir.
• Yurt içinde tedaviniz sağlanamıyorsa, yurt dışında tedavi imkânından faydalanırsınız.
• Kadınlar gebelik, doğum ve emzirme yardımından yararlanır.
• İşsiz kaldığınızda işsizlik ödeneği alırsınız. Sağlık sigortanız devam eder. Yeniden iş bulmanıza yardımcı olunur.
• İş kazası sonucu sakat kalırsanız, düzenli aylık bağlanır.
• Yaşlanıp çalışamaz duruma geldiğinizde emekli aylığınız olur. Emekliye ayrıldığınızda elinize, hayatınızı yeniden düzenlemeye yardımcı olacak toplu bir para geçer.
• 2006 yılında yapılan yasa değişikliği ile sigorta kapsamındakiler tüp bebek tedavisinden faydalanabileceklerdir.
• Vefat etmeniz halinde hak sahiplerinize toptan ödeme yapılır ve gelir bağlanır. Ölen sigortalı için cenaze masrafı karşılığı verilir.
• Sigortasız çalışmak her türlü riski göze almaktır. İşvereninizin sizi sigortasız çalıştırmasına izin vermeyin.